Trong vài năm trở lại đây, ESG không còn là một khái niệm mang tính “xu hướng” mà đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp toàn cầu. Chính vì vậy, nhu cầu đào tạo ESG, cũng như lựa chọn khóa học ESG phù hợp đang tăng nhanh, đặc biệt trong nhóm quản lý cấp trung và cấp cao. Trong bài viết này, chúng ta sẽ phân tích rõ ESG là gì, lợi ích khi học ESG, cơ hội nghề nghiệp của chuyên viên ESG, và đặc biệt là các chương trình đào tạo ESG tiêu điểm tại Việt Nam cùng SOM!
ESG là gì? Vì sao doanh nghiệp buộc phải quan tâm?
ESG là viết tắt của ba yếu tố cốt lõi trong phát triển bền vững:
- E – Environmental (Môi trường)
- S – Social (Xã hội)
- G – Governance (Quản trị doanh nghiệp)
Khái niệm ESG không chỉ dừng lại ở trách nhiệm xã hội hay hoạt động thiện nguyện. Nó đã trở thành một hệ tiêu chuẩn đánh giá toàn diện mức độ bền vững và minh bạch của doanh nghiệp trong mắt nhà đầu tư, chính phủ và khách hàng.
Hiểu đơn giản hơn, ESG trả lời ba câu hỏi quan trọng:
- Doanh nghiệp đang tác động đến môi trường như thế nào?
- Doanh nghiệp đang đối xử với nhân sự, khách hàng và cộng đồng ra sao?
- Doanh nghiệp có hệ thống quản trị minh bạch và bền vững hay không?
Ngày nay, nhiều quỹ đầu tư quốc tế chỉ rót vốn vào các doanh nghiệp đạt chuẩn ESG. Điều này khiến việc học ESG và xây dựng năng lực ESG trở thành một lợi thế cạnh tranh thực tế, không còn mang tính lý thuyết.
Có thể bạn quan tâm:
Vì sao nhu cầu học ESG tăng mạnh?
Khi tìm hiểu học ESG, nhiều người thường nghĩ đây là một lĩnh vực mang tính học thuật. Tuy nhiên, thực tế ESG đang trở thành một nhóm kỹ năng nghề nghiệp mới, đặc biệt quan trọng trong quản lý doanh nghiệp, tài chính – đầu tư, chuỗi cung ứng, nhân sự và phát triển tổ chức và cả tư vấn chiến lược
Việc học ESG giúp người đi làm hiểu cách doanh nghiệp vận hành theo hướng bền vững, đồng thời biết cách tích hợp ESG vào chiến lược kinh doanh thực tế.
Nhìn chung, có một số giá trị cốt lõi khi học ESG:
- Hiểu cách đánh giá rủi ro môi trường, xã hội và quản trị trong doanh nghiệp
- Nắm được tiêu chuẩn báo cáo ESG theo quốc tế
- Biết cách xây dựng chiến lược phát triển bền vững
- Có khả năng tư vấn hoặc triển khai ESG trong doanh nghiệp thực tế
Điều quan trọng là ESG không chỉ dành cho chuyên gia môi trường mà còn dành cho nhà quản lý, giám đốc dự án, chuyên viên phân tích và cả những người làm chiến lược.
→ Có thể bạn quan tâm: Lợi ích khi học các khóa đào tạo về ESG là gì? Ai nên học? Học ESG ở đâu?
Chứng chỉ ESG và cơ hội nghề nghiệp chuyên viên ESG
Một trong những lý do khiến nhiều người tìm kiếm chứng chỉ ESG là vì nhu cầu tuyển dụng đang tăng nhanh ở các tập đoàn lớn.
Các vị trí phổ biến bao gồm:
- ESG Analyst (Chuyên viên phân tích ESG)
- Sustainability Manager (Quản lý phát triển bền vững)
- Risk & Compliance Officer
- CSR Manager (Quản lý trách nhiệm xã hội doanh nghiệp)
- ESG Consultant (Tư vấn ESG)
Trong thực tế, doanh nghiệp không chỉ cần người hiểu lý thuyết mà cần người có khả năng triển khai ESG vào vận hành.
Một chuyên viên ESG giỏi thường phải:
- Hiểu dữ liệu tài chính và phi tài chính
- Phân tích tác động môi trường – xã hội
- Xây dựng báo cáo ESG theo chuẩn quốc tế
- Làm việc với các bên liên quan như nhà đầu tư, kiểm toán, cơ quan quản lý
Chính vì vậy, các khóa học ESG có tính ứng dụng cao đang được ưu tiên hơn so với chương trình học thuần lý thuyết.
→ Có thể bạn quan tâm: Các chứng chỉ ESG phổ biến hiện nay
Học ESG ở đâu? Tổng quan các chương trình đào tạo ESG hiện nay
Hiện nay tại Việt Nam, các chương trình đào tạo ESG vẫn còn khá mới và chưa thực sự đa dạng như các lĩnh vực tài chính hay quản trị truyền thống. Phần lớn các khóa học trên thị trường đều tập trung vào việc cung cấp kiến thức nền tảng hoặc đào sâu theo hướng học thuật – thực hành, thay vì có một hệ thống đào tạo ESG toàn diện theo nhiều cấp độ.
Nếu nhìn một cách tổng thể, các lựa chọn học ESG hiện nay tại Việt Nam thường được chia thành hai nhóm chính.
1. Khóa học ESG ngắn hạn: chủ yếu tập trung vào việc giúp người học nắm nhanh khái niệm ESG là gì, hiểu các trụ cột Environmental – Social – Governance và biết cách áp dụng cơ bản vào doanh nghiệp. Nội dung thường xoay quanh các case study thực tế, xu hướng ESG toàn cầu, cách doanh nghiệp triển khai ESG trong vận hành và báo cáo.
2. Chương trình đào tạo ESG dài hạn: thường được thiết kế theo cấp độ thạc sĩ hoặc chương trình chuyên sâu dành cho người có kinh nghiệm. Đây là hướng tiếp cận bài bản hơn, không chỉ dừng ở việc hiểu ESG mà còn mở rộng sang quản trị doanh nghiệp bền vững, tài chính khí hậu, đầu tư ESG, quản trị rủi ro chuỗi giá trị và hoạch định chiến lược dài hạn.
Tại Việt Nam, một trong những đơn vị đào tạo ESG nổi bật và có hệ thống bài bản nhất hiện nay là School of Management AIT (SOM AIT). Điểm khác biệt của SOM nằm ở việc xây dựng đồng thời cả hai hướng đào tạo: chương trình ngắn hạn dành cho người cần tiếp cận nhanh ESG trong thực tiễn doanh nghiệp, và chương trình thạc sĩ ESG dành cho những cá nhân muốn phát triển chuyên sâu và theo đuổi sự nghiệp dài hạn trong lĩnh vực này.
Cách tiếp cận này giúp người học không bị giới hạn trong một lộ trình duy nhất, mà có thể lựa chọn phù hợp với mục tiêu nghề nghiệp của mình: từ việc hiểu và ứng dụng ESG ngay trong công việc hiện tại, cho đến việc trở thành chuyên gia hoặc nhà quản lý ESG trong tương lai.
SOM AIT (School of Management – Asian Institute of Technology) là một trong những đơn vị đào tạo ESG và quản trị bền vững có định hướng quốc tế rõ ràng tại khu vực châu Á. Chương trình được xây dựng dựa trên sứ mệnh đào tạo các nhà lãnh đạo và chuyên gia có năng lực dẫn dắt phát triển bền vững, không chỉ trong doanh nghiệp mà còn trong toàn bộ hệ sinh thái kinh tế – xã hội.
Điểm khác biệt lớn của SOM nằm ở việc kết hợp giữa học thuật quốc tế và tính ứng dụng thực tiễn trong doanh nghiệp, giúp học viên không chỉ “hiểu ESG là gì” mà còn biết cách triển khai ESG vào chiến lược vận hành thực tế.
Ngoài ra, còn có một số lý do nổi bật khiến nhiều học viên lựa chọn SOM AIT để học ESG:
- Chuẩn đào tạo quốc tế và bằng cấp được công nhận rộng rãi
Chương trình thuộc hệ thống AIT – viện đào tạo sau đại học có lịch sử lâu đời, được thành lập bởi nhiều quốc gia và có mạng lưới cựu sinh viên lớn trên toàn châu Á. Điều này giúp giá trị bằng cấp và chứng chỉ có tính ứng dụng cao trong môi trường doanh nghiệp quốc tế. - Tập trung vào phát triển lãnh đạo và tư duy chiến lược ESG
Không chỉ dừng ở kiến thức nền tảng, chương trình ESG tại SOM hướng đến đào tạo năng lực quản trị bền vững, giúp học viên hiểu cách ESG gắn với chiến lược doanh nghiệp, quản trị rủi ro và ra quyết định ở cấp điều hành. - Đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm thực tiễn và học thuật
Giảng viên đến từ nhiều quốc gia, có kinh nghiệm làm việc với các tổ chức quốc tế, tập đoàn đa quốc gia và dự án phát triển bền vững, mang lại góc nhìn thực tế thay vì chỉ lý thuyết. - Mạng lưới học viên và cựu sinh viên rộng trong khu vực
Với hàng trăm nghìn alumni trên toàn châu Á, học viên có cơ hội mở rộng quan hệ nghề nghiệp, kết nối với các nhà quản lý, chuyên gia và lãnh đạo trong nhiều lĩnh vực khác nhau. - Lộ trình học linh hoạt, phù hợp người đi làm
SOM thiết kế cả chương trình ngắn hạn và thạc sĩ ESG, giúp người học dễ dàng lựa chọn theo mục tiêu nghề nghiệp: từ cập nhật nhanh kiến thức ESG đến phát triển chuyên sâu thành chuyên gia hoặc quản lý cấp cao.
Khóa đào tạo ESG ngắn hạn tại SOM AIT
Khóa đào tạo ESG ngắn hạn tại School of Management AIT được xây dựng dành riêng cho nhóm người đi làm, quản lý cấp trung và những cá nhân cần nhanh chóng tiếp cận ESG trong bối cảnh doanh nghiệp đang chuyển đổi theo hướng phát triển bền vững. Thay vì đi sâu vào lý thuyết học thuật kéo dài, chương trình tập trung vào việc giúp học viên hiểu bản chất ESG và biết cách ứng dụng ngay vào công việc thực tế.
Về mặt nội dung, khóa học được thiết kế xoay quanh các trụ cột chính của ESG và cách doanh nghiệp triển khai trong thực tế vận hành. Người học không chỉ dừng lại ở việc hiểu ESG là gì, mà còn được hướng dẫn cách nhìn ESG như một hệ thống quản trị tích hợp trong doanh nghiệp. Cụ thể, chương trình thường tập trung vào các nhóm nội dung sau:
- Tổng quan ESG và xu hướng toàn cầu: giúp học viên hiểu vì sao ESG trở thành tiêu chuẩn bắt buộc trong đầu tư, tài chính và chiến lược doanh nghiệp hiện đại, đồng thời nắm được các xu hướng như báo cáo bền vững, ESG rating và yêu cầu từ nhà đầu tư quốc tế.
- Tích hợp ESG vào hoạt động vận hành doanh nghiệp: phân tích cách ESG không chỉ là chiến lược “trên giấy” mà được đưa vào từng bộ phận như nhân sự, tài chính, chuỗi cung ứng và quản trị rủi ro.
- Quản lý rủi ro trong chuỗi cung ứng: giúp học viên hiểu các rủi ro môi trường – xã hội có thể ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống vận hành, đặc biệt trong các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu.
- Báo cáo ESG và thực hành trong doanh nghiệp: hướng dẫn cách tiếp cận các tiêu chuẩn báo cáo ESG cơ bản, cách thu thập dữ liệu và trình bày thông tin theo hướng minh bạch và dễ đánh giá.
- Case study doanh nghiệp quốc tế: phân tích các mô hình ESG thực tế từ các tập đoàn lớn, giúp học viên hiểu cách ESG được triển khai trong môi trường kinh doanh toàn cầu.
Điểm quan trọng của chương trình không nằm ở lý thuyết phức tạp mà ở cách tiếp cận thực tiễn. Học viên được đặt vào các tình huống doanh nghiệp cụ thể để hiểu cách ra quyết định trong bối cảnh có yếu tố ESG, từ đó hình thành tư duy ứng dụng thay vì chỉ tiếp thu khái niệm.
Một số điểm nổi bật có thể thấy rõ ở khóa học:
- Thời gian học ngắn, thiết kế linh hoạt, phù hợp với người đang đi làm
- Nội dung tập trung vào ứng dụng thực tế thay vì nghiên cứu học thuật sâu
- Có sự kết hợp giữa lý thuyết nền tảng và bài tập tình huống doanh nghiệp
- Phù hợp cho người mới bắt đầu hoặc nhà quản lý muốn cập nhật nhanh xu hướng ESG
Với cách thiết kế này, khóa học đặc biệt phù hợp nếu mục tiêu của bạn là:
- Hiểu nhanh và đúng bản chất ESG là gì trong bối cảnh doanh nghiệp hiện đại
- Nắm được cách doanh nghiệp triển khai ESG từ chiến lược đến vận hành
- Có thể áp dụng ngay kiến thức vào công việc mà không cần theo đuổi lộ trình thạc sĩ dài hạn
Nói cách khác, đây là lựa chọn mang tính “ứng dụng nhanh”, giúp người học bước vào ESG một cách thực tế và bắt đầu làm những công việc ESG cơ bản trước.
Chương trình Thạc sĩ ESG tại SOM AIT
Bên cạnh các khóa ngắn hạn, chương trình Thạc sĩ ESG (PM ESG) tại School of Management AIT được thiết kế như một lộ trình đào tạo chuyên sâu dành cho những cá nhân muốn phát triển sự nghiệp dài hạn trong lĩnh vực ESG và phát triển bền vững. Nếu khóa ngắn hạn tập trung vào “hiểu và áp dụng nhanh”, thì chương trình thạc sĩ hướng đến việc xây dựng năng lực quản trị ESG ở cấp độ chiến lược và hệ thống.
Chương trình PM ESG không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến thức về môi trường, xã hội và quản trị, mà còn mở rộng sang cách ESG được tích hợp vào toàn bộ cấu trúc vận hành và chiến lược của doanh nghiệp. Người học được tiếp cận ESG như một hệ tư duy quản trị, thay vì chỉ là một bộ tiêu chuẩn tuân thủ.
Về cấu trúc học tập, chương trình bao gồm các nhóm môn học cốt lõi, được thiết kế theo hướng liên ngành và gắn với thực tiễn doanh nghiệp:
- Quản trị doanh nghiệp & quan hệ chính sách: tập trung vào cách doanh nghiệp tương tác với chính phủ, nhà đầu tư và các bên liên quan trong bối cảnh yêu cầu về minh bạch và trách nhiệm ngày càng cao.
- Quản lý môi trường và biến đổi khí hậu: cung cấp nền tảng về các vấn đề môi trường toàn cầu, tác động của biến đổi khí hậu và cách doanh nghiệp xây dựng chiến lược thích ứng.
- Đầu tư ESG và tài chính khí hậu: giúp học viên hiểu cách dòng vốn toàn cầu đang dịch chuyển theo tiêu chuẩn ESG và cách doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn bền vững.
- Quản trị rủi ro chuỗi giá trị: phân tích rủi ro ESG trong toàn bộ chuỗi cung ứng, từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm cuối cùng, đặc biệt quan trọng với doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu.
- Đa dạng, hòa nhập và quản trị nhân sự: tập trung vào yếu tố con người trong ESG, bao gồm văn hóa doanh nghiệp, bình đẳng và phát triển nguồn nhân lực bền vững.
- Hoạch định kịch bản phát triển bền vững: giúp học viên xây dựng tư duy chiến lược dài hạn, dự báo xu hướng và thiết kế các kịch bản phát triển doanh nghiệp trong môi trường biến động.
Điểm quan trọng của chương trình không chỉ nằm ở nội dung học mà còn ở cách tiếp cận đào tạo mang tính hệ thống và chuẩn quốc tế. Học viên không học rời rạc từng môn, mà được dẫn dắt để hiểu ESG như một cấu trúc vận hành xuyên suốt toàn bộ doanh nghiệp.
Một số điểm khác biệt nổi bật của chương trình PM ESG có thể thấy rõ như sau:
- Đào tạo theo chuẩn quốc tế: chương trình được xây dựng theo tiêu chuẩn học thuật và thực tiễn quốc tế, phù hợp với bối cảnh doanh nghiệp toàn cầu hóa
- Đồ án thực tế cuối khóa: học viên phải thực hiện dự án ứng dụng ESG vào doanh nghiệp hoặc mô hình thực tế, giúp chuyển hóa kiến thức thành năng lực triển khai
- Phù hợp với người có kinh nghiệm làm việc từ 3 năm trở lên: chương trình yêu cầu nền tảng thực tiễn để đảm bảo học viên có thể tham gia thảo luận và áp dụng sâu vào quản trị
- Cơ hội học tập quốc tế tại Thái Lan: mang lại trải nghiệm môi trường học đa quốc gia, tăng khả năng kết nối và tiếp cận chuẩn mực ESG khu vực
Tổng thể, PM ESG phù hợp với những người không chỉ muốn “biết ESG là gì”, mà muốn trở thành người có khả năng thiết kế, triển khai và dẫn dắt chiến lược ESG trong doanh nghiệp. Đây là lựa chọn mang tính dài hạn, hướng đến vai trò chuyên gia hoặc nhà quản lý trong lĩnh vực phát triển bền vững.
Chương trình dành cho các nhóm chính:
- Nhà quản lý cấp trung và cấp cao: những người cần đưa ESG vào chiến lược vận hành, quản trị rủi ro và ra quyết định trong doanh nghiệp.
- Chuyên viên các lĩnh vực liên quan (tài chính, chuỗi cung ứng, nhân sự, CSR, compliance): muốn hệ thống hóa kiến thức ESG để nâng cao chuyên môn hoặc chuyển hướng nghề nghiệp.
- Chuyên viên tư vấn và chiến lược: cần mở rộng năng lực sang mảng phát triển bền vững và ESG trong doanh nghiệp.
- Người định hướng sự nghiệp ESG dài hạn: muốn trở thành chuyên gia hoặc nhà quản lý trong lĩnh vực ESG.
Tóm lại, PM ESG phù hợp với người đã đi làm từ khoảng 3 năm trở lên và muốn phát triển ESG ở cấp độ chiến lược, thay vì chỉ học để hiểu cơ bản.
Nhìn tổng thể, lựa chọn chương trình ESG phù hợp không chỉ phụ thuộc vào thời gian hay chi phí, mà quan trọng hơn là định hướng dài hạn: bạn muốn hiểu và ứng dụng ESG trong công việc hiện tại, hay muốn trở thành chuyên gia ESG và phát triển sự nghiệp trong lĩnh vực bền vững.
Dù ở bất kỳ lựa chọn nào, ESG cũng đang trở thành một “ngôn ngữ chung” mới của doanh nghiệp hiện đại. Việc bắt đầu học và xây dựng nền tảng ESG ngay từ hôm nay sẽ là bước đi quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh cá nhân và mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.
→ Có thể bạn quan tâm: Ngành nào nên học ESG để mở rộng con đường thăng tiến tương lai