Chọn chương trình EMBA cần đối chiếu 4 tiêu chí theo thứ tự: mục tiêu sự nghiệp, giá trị pháp lý của văn bằng, chuẩn kiểm định quốc tế và kế hoạch thời gian, ngân sách. Tại Việt Nam, các chương trình chia thành 3 nhóm với phạm vi công nhận khác nhau, đặc biệt quan trọng nếu bạn dự định dùng bằng tại Mỹ, Singapore hay Nhật Bản.
Vì sao học thạc sĩ EMBA phải xuất phát từ mục tiêu sự nghiệp?
Các chương trình EMBA trên thị trường khác nhau chủ yếu về văn bằng, phạm vi công nhận và chất lượng mạng lưới học viên, dù mức đầu tư tương đối giống nhau.
→ Xem thêm tại: Học phí chương trình EMBA tại TP Hồ Chí Minh
Trước khi so sánh bất kỳ chương trình nào, có 3 câu hỏi cần được trả lời rõ:
- Trong 5–10 năm tới bạn nhắm tới vị trí nào: điều hành công ty hiện tại, chuyển sang tập đoàn đa quốc gia hay ra nước ngoài làm việc.
- Tấm bằng sẽ được dùng vào việc gì: bổ nhiệm, ứng tuyển, học tiếp tiến sĩ hay xin visa lao động.
- Thị trường sử dụng bằng là Việt Nam hay một quốc gia khác. Các bằng quốc tế thường có giá trị ở một số khu vực cố định, vì vậy nên cân nhắc pham vi công nhận của bằng nếu có ý định chuyển đổi qua nước ngoài làm việc.
3 loại chương trình EMBA tại Việt Nam
Thị trường Việt Nam hiện có 3 nhóm chương trình EMBA chính:
- Chương trình trong nước: do các trường đại học Việt Nam tổ chức và cấp bằng, giảng dạy chủ yếu bằng tiếng Việt. Học phí thuộc nhóm thấp nhất thị trường, văn bằng nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân nên thuận lợi cho các mục đích hành chính trong nước.
- Chương trình liên kết quốc tế: do trường Việt Nam hợp tác với trường nước ngoài, văn bằng do trường nước ngoài cấp. Các chương trình này bắt buộc phải được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt đề án liên kết thì văn bằng mới có giá trị pháp lý đầy đủ tại Việt Nam.
- Trường quốc tế đào tạo trực tiếp: trường nước ngoài tự tổ chức giảng dạy tại Việt Nam và cấp bằng của chính trường đó. Văn bằng được có giá trị ở nhiều quốc gia, nhưng bạn vẫn cần thẩm định xem có được Việt Nam công nhận không.
→ Xem thêm tại: EMBA là gì? Ai nên học?
Nên học thạc sĩ Executive MBA hệ Việt Nam, quốc tế hay liên kết?
Việc lựa chọn chương trình nào phụ thuộc vào định hướng và con đường phát triển sự nghiệp trong 5 năm tới. Dưới đây là 4 kịch bản phổ biến bạn có thể cân nhắc:
- Thăng tiến và phát triển trong doanh nghiệp Việt Nam: cả 3 nhóm chương trình đều đáp ứng, vì yếu tố quyết định là kiến thức quản trị và văn bằng hợp pháp trong nước. Trọng số nên đặt vào chất lượng giảng dạy và sự thuận tiện của lịch học.
- Chuyển sang tập đoàn đa quốc gia: chương trình có yếu tố quốc tế chiếm ưu thế, vì bộ phận nhân sự của các tập đoàn thường tham chiếu ranking và kiểm định của trường cấp bằng. Môi trường học bằng tiếng Anh cũng là bước chuẩn bị trực tiếp cho môi trường làm việc mới.
- Ra nước ngoài làm việc hoặc định cư: đây là kịch bản khắt khe nhất về loại bằng. Văn bằng cần được cấp bởi trường có vị thế rõ ràng trong các hệ thống thẩm định quốc tế, vì mỗi quốc gia sẽ đánh giá lại bằng theo cơ chế riêng của họ. Phần công nhận theo từng nước được phân tích chi tiết ở dưới.
- Kế nghiệp doanh nghiệp gia đình và mở rộng ra khu vực: giá trị lớn nhất nằm ở mạng lưới học viên và alumni. Chương trình có cộng đồng cựu học viên hoạt động ở nhiều quốc gia tạo lợi thế khi doanh nghiệp gia đình vươn sang thị trường lân cận.
Kiểm định AACSB, EQUIS, AMBA có ý nghĩa gì khi chọn EMBA?
Kiểm định quốc tế là ngôn ngữ chung để thẩm định chất lượng một trường kinh doanh khi văn bằng đi ra khỏi biên giới. Ba chuẩn kiểm định uy tín nhất thế giới hiện nay gồm:
- AACSB (Mỹ): tổ chức kiểm định trường kinh doanh lâu đời nhất, thành lập từ năm 1916. Chỉ khoảng 5–6% trường kinh doanh toàn cầu đạt chuẩn này, và các nhà tuyển dụng tại Mỹ quen thuộc với AACSB hơn cả.
- EQUIS (châu Âu): chuẩn kiểm định của tổ chức EFMD, đánh giá toàn diện cả trường về chất lượng học thuật, tính quốc tế hóa và kết nối doanh nghiệp. EQUIS có trọng lượng lớn ở châu Âu và các thị trường chịu ảnh hưởng của hệ thống giáo dục châu Âu.
- AMBA (Anh): chuẩn kiểm định tập trung riêng vào danh mục chương trình MBA, EMBA và DBA của trường. AMBA phù hợp để đối chiếu khi cần thẩm định trực tiếp chất lượng của chính chương trình quản trị kinh doanh.
Trường đạt cả 3 chuẩn được gọi là “triple crown”, nhóm này chỉ chiếm khoảng 1% trường kinh doanh toàn cầu. Khi thẩm định một chương trình, cách làm đúng là tra tên trường cấp bằng trực tiếp trên website của tổ chức kiểm định, vì danh sách này công khai và cập nhật liên tục.
Cần phân biệt kiểm định cấp trường và kiểm định cấp chương trình: một trường được kiểm định có nghĩa chương trình EMBA giảng dạy tại Việt Nam của trường đó cũng nằm trong phạm vi giám sát chất lượng tương ứng, với điều kiện chương trình do chính trường tổ chức và cấp bằng.
Bên cạnh kiểm định, các bảng xếp hạng như QS hay Financial Times cũng là tiêu chí tham chiếu bổ sung. Xếp hạng luôn thay đổi theo năm nên có giá trị tham khảo nhanh trong khi kiểm định phản ánh chất lượng được duy trì qua các chu kỳ đánh giá 3–5 năm.
Bằng thạc sĩ EMBA học tại Việt Nam có giá trị pháp lý ra sao?
Giá trị pháp lý trong nước của bằng thạc sĩ EMBA phụ thuộc vào tình trạng cấp phép của chương trình.
- Bằng do trường Việt Nam cấp: nằm sẵn trong hệ thống văn bằng quốc gia, có giá trị pháp lý đầy đủ mà không cần thủ tục bổ sung.
- Bằng của chương trình liên kết hoặc trường quốc tế được cấp phép: theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học (Luật số 34/2018/QH14), văn bằng của các chương trình liên kết đào tạo đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt được miễn thủ tục công nhận văn bằng. Học viên có thể sử dụng văn bằng cho mọi mục đích trong nước.
- Bằng của chương trình chưa được phê duyệt: phải làm thủ tục công nhận văn bằng tại Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, và tồn tại rủi ro không được công nhận nếu chương trình có sai phạm về cấp phép. Đây là nhóm cần tránh ngay từ đầu.
Cách tra cứu tình trạng cấp phép khá đơn giản. Danh sách các chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài được phê duyệt công khai trên cổng thông tin của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời đơn vị tuyển sinh có nghĩa vụ cung cấp quyết định phê duyệt khi được yêu cầu.
Chương trình EMBA của SOM AIT là ví dụ về văn bằng đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam công nhận, nên học viên dùng bằng cho các thủ tục trong nước mà không phát sinh bước trung gian.
→ Tìm hiểu thêm: Chương trình EMBA tại SOM
Bằng EMBA học tại Việt Nam có được công nhận ở nước ngoài không?
Mỗi nước vận hành một cơ chế thẩm định riêng. Dưới đây là cơ chế cụ thẩm định tại các quốc gia đang thu hút phần lớn nhân sự cấp cao tại Việt Nam:
1. Tại Mỹ: thẩm định qua credential evaluation
Nước Mỹ có cơ chế thẩm định phi tập trung, dựa trên dịch vụ đánh giá văn bằng gọi là credential evaluation. Nhà tuyển dụng, trường đại học và cơ quan di trú Mỹ yêu cầu văn bằng nước ngoài được đánh giá tương đương bởi các tổ chức thành viên NACES, quen thuộc nhất là WES và ECE. Báo cáo đánh giá xác nhận bằng thạc sĩ của bạn tương đương học vị master’s degree của Mỹ, dùng được cho ứng tuyển, học tiếp và các loại hồ sơ visa lao động như H-1B.
Kết quả đánh giá phụ thuộc vào hồ sơ của trường cấp bằng. Trường được công nhận hợp pháp tại quốc gia sở tại và có kiểm định quốc tế sẽ có giá trị tương đương tại Mỹ, trong khi bằng của các chương trình thiếu cấp phép có nguy cơ bị từ chối đánh giá.
Lệ phí báo cáo cơ bản của WES khoảng 100 USD và quy trình cần bản gốc bảng điểm gửi trực tiếp từ trường.
2. Tại Singapore: nhà tuyển dụng và cơ quan cấp visa tự thẩm định
Singapore không duy trì cơ quan trung ương công nhận văn bằng nước ngoài, quyền thẩm định thuộc về nhà tuyển dụng và Bộ Nhân lực (MOM). Khi xét Employment Pass, hệ thống chấm điểm COMPASS của MOM tính điểm học vấn theo uy tín của trường cấp bằng, trong đó ứng viên tốt nghiệp các trường có vị thế cao trên các bảng xếp hạng và hệ thống kiểm định quốc tế đạt điểm tốt hơn.
Doanh nghiệp Singapore cũng thẩm định theo logic tương tự, tham chiếu ranking và chuẩn kiểm định AACSB, EQUIS, AMBA của trường.
Bởi vậy, bằng EMBA do trường quốc tế có thứ hạng cấp thường có giá trị cao hơn tại Singapore, trong khi văn bằng của trường thiếu không nằm trên các hệ thống tham chiếu quốc tế sẽ gặp bất lợi về điểm số hồ sơ, dù nội dung học có thể tương đương.
3. Tại Nhật Bản: đối chiếu qua NIC-Japan và tổng số năm đào tạo
Nhật Bản thẩm định văn bằng nước ngoài qua trung tâm thông tin quốc gia NIC-Japan, trực thuộc tổ chức NIAD-QE. Cơ chế của Nhật đối chiếu hai yếu tố: tổng số năm học của người sở hữu bằng so với chuẩn hệ thống Nhật (16 năm để vào bậc sau đại học) và tình trạng công nhận của trường cấp bằng tại quốc gia của trường.
Bằng thạc sĩ từ trường được công nhận và có kiểm định sẽ dễ quy đổii sang học vị tương đương trong hệ thống Nhật.
Văn hóa tuyển dụng Nhật đặt trọng tâm vào hồ sơ của cơ sở đào tạo. Các công ty Nhật tại Việt Nam và tại Nhật thường tra cứu trường cấp bằng trước khi đánh giá ứng viên, nên bằng EMBA trong hệ thống ranking khu vực sẽ có giá trị cao hơn.
Checklist đánh giá chương trình thạc sĩ EMBA?
Có 6 hạng mục cần xác minh khi đánh giá một chương trình EMBA tại Việt Nam:
- Quyết định phê duyệt của Bộ Giáo dục và Đào tạo: yêu cầu cung cấp số quyết định hoặc đường dẫn tra cứu chính thức, áp dụng cho chương trình liên kết và chương trình quốc tế đào tạo tại Việt Nam.
- Đơn vị đứng tên trên văn bằng: xác nhận văn bằng do trường nào cấp và có khác biệt nào so với bằng cấp cho học viên học tại campus chính hay không.
- Hồ sơ kiểm định của trường cấp bằng: hỏi rõ trường đạt chuẩn kiểm định nào và tự tra cứu lại tên trường trên website của tổ chức kiểm định đó.
- Giảng viên đứng lớp thực tế: yêu cầu danh sách giảng viên của các khóa gần nhất, vì đội ngũ quảng bá trên brochure và đội ngũ đứng lớp có thể chênh lệch.
- Chất lượng đầu vào của lớp học: hỏi về yêu cầu số năm kinh nghiệm và cơ cấu học viên khóa trước, vì chuẩn đầu vào lỏng làm giảm giá trị thảo luận và mạng lưới.
- Hoạt động của mạng lưới alumni: tìm hiểu quy mô, phạm vi địa lý và tần suất hoạt động thực tế của cộng đồng cựu học viên.
Chương trình Executive MBA nào đáng cân nhắc tại Việt Nam?
Chương trình Executive MBA của Trường Quản lý SOM thuộc Viện Công nghệ Châu Á (AIT) là lựa chọn phù hợp với cả 2 mục tiêu thăng tiến trong nước và có kế hoạch phát triển sự nghiệp gắn với thị trường khu vực. Ưu điểm của chương trình thạc sĩ EMBA tại SOM bao gồm:
- Trường quốc tế đào tạo trực tiếp: chương trình do AIT tổ chức và giảng dạy tại TP Hồ Chí Minh và Hà Nội, văn bằng do AIT cấp theo chuẩn của trường tại Thái Lan.
- Vị thế xếp hạng: SOM AIT thường xuyên có mặt trong top 200 thế giới và top 20 châu Á về đào tạo chương trình EMBA và MBA, tạo căn cứ tham chiếu thuận lợi khi văn bằng được thẩm định ở nước ngoài.
- Giá trị pháp lý kép: văn bằng đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam công nhận, đồng thời được nhiều quốc gia khu vực
- Cấu trúc 1 năm, 36 tín chỉ: lịch học ngoài giờ hành chính và cuối tuần, tương thích với nhịp làm việc của quản lý đang điều hành doanh nghiệp.
- Mạng lưới khu vực: cộng đồng cựu học viên tại hơn 90 quốc gia với hơn 4.500 cựu học viên tại Việt Nam, phù hợp với khi làm ở công ty đa quốc ga và có xu hướng phát triển sang các thị trường lân cận.
→ Tìm hiểu ngay để không bỏ lỡ thời gian tuyển sinh: Chương trình Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh dành cho Quản lý tại SOM-AIT