Kiểm toán nên học business analytics vì hai nghề có chung bộ kỹ năng về phân tích quy trình, đánh giá rủi ro và làm việc với dữ liệu. Kiểm toán viên có sẵn tư duy phản biện và hiểu biết nghiệp vụ tài chính nên chuyển hướng sang lĩnh vực phân tích kinh doanh khá thuận lợi và có nhiều lựa chọn trong công việc hơn.
Vì sao kiểm toán nên học business analytics?
Kiểm toán nên học business analytics vì phần lớn kỹ năng cốt lõi của nghề kiểm toán trùng với công việc phân tích kinh doanh. Cả hai nghề đều tập trung vào phân tích và tìm hiểu quy trình vận hành, phát hiện điểm bất thường và làm việc với nhiều bộ phận để thu thập thông tin. Kiểm toán viên vì vậy có điểm xuất phát cao khi bước sang nghề business analyst (BA), giảm bớt thời gian học tập và tận dụng được nền tảng sẵn có ngay từ đầu.
Động lực học business analytics chủ yếu đến từ áp lực và giới hạn của nghề kiểm toán. Công việc kiểm toán có tính mùa vụ rõ, tập trung cường độ cao vào mùa quyết toán, và lộ trình thăng tiến khá tuyến tính. Học thêm phân tích kinh doanh mở ra hướng đi mới tại các doanh nghiệp kinh doanh, cơ hội cho các dự án độc lập về chuyển đổi số và tư vấn – những lĩnh vực đang có nhu cầu mạnh mẽ về nhân sự chất lượng cao.
→ Xem thêm tại: business analysis là gì? Toàn cảnh nghề BA
Lợi ích khi học business analytics cho người làm kiểm toán
Lợi ích lớn nhất khi kiểm toán học business analytics là mở rộng lựa chọn nghề nghiệp sang các vai trò có nhu cầu cao và ít tính mùa vụ. Ngoài ra, dưới đây là các lợi ích chính bạn có thể quan tâm khi đã “mệt” với môi trường áp lực cao và sự giảm sút về sức khỏe trong nghề kiểm toán:
- Tận dụng lợi thế domain tài chính: business analyst hiểu sâu nghiệp vụ ngân hàng, bảo hiểm và tài chính được trả cao hơn mặt bằng, đây là lĩnh vực kiểm toán viên có sẵn nền tảng.
- Thoát khỏi tính mùa vụ và áp lực cao của kiểm toán: vai trò BA có lịch làm việc trải đều theo dự án, khác với cường độ dồn vào mùa quyết toán.
- Đón đầu chuyển đổi số: kỹ năng phân tích nghiệp vụ và phân tích dữ liệu kinh doanh giúp kiểm toán viên tham gia các dự án số hóa quy trình đang bùng nổ.
Điểm chung của các lợi ích này là đưa kiểm toán viên vào nhóm nhân sự bất cứ doanh nghiệp nào cũng cần với vai trò cố vấn, quản lý cấp cao.
Kỹ năng tương đồng giữa kiểm toán và phân tích kinh doanh
Có bốn nhóm năng lực mà các kiểm toán viên có thể tận dụng khi chuyển hướng sang phân tích kinh doanh:
- Phân tích quy trình và kiểm soát: kiểm toán viên quen vẽ và đánh giá luồng nghiệp vụ để tìm điểm yếu, đúng với việc mô hình hóa quy trình của business analyst.
- Đánh giá rủi ro: năng lực nhận diện và xếp hạng rủi ro trong kiểm toán tương ứng với kỹ thuật phân tích tác động và ưu tiên yêu cầu của BA.
- Phỏng vấn và thu thập thông tin: kỹ thuật walkthrough và phỏng vấn các bộ phận trong kiểm toán chính là kỹ năng khơi gợi yêu cầu của phân tích nghiệp vụ.
- Lập tài liệu chặt chẽ: thói quen viết giấy tờ làm việc rõ ràng chuyển thành năng lực viết tài liệu yêu cầu như BRD và SRS.
Nền tảng chung lớn nhất là tư duy phản biện và thói quen truy đến gốc vấn đề. Kiểm toán viên được rèn để không chấp nhận một con số ở bề mặt mà luôn hỏi vì sao, đúng với cách một business analyst định khung vấn đề trước khi đề xuất giải pháp.
Kiểm toán viên nào nên học business analytics?
1. Kiểm toán nội bộ
Kiểm toán nội bộ có lợi thế lớn nhất khi học business analytics vì đã làm việc sát quy trình vận hành của doanh nghiệp. Nhóm này hiểu rõ các phòng ban phối hợp thế nào và điểm nghẽn nằm ở đâu, đúng với xuất phát điểm của một business analyst nghiệp vụ. Việc chuyển sang vai trò phân tích cải tiến quy trình hoặc phân tích kinh doanh khá tự nhiên.
2. Kiểm toán độc lập và kiểm toán tại các công ty lớn
Kiểm toán viên tại các công ty kiểm toán độc lập có nền tảng phân tích và kỷ luật làm việc mạnh, phù hợp để học business analytics khi muốn đổi hướng nghề. Đây là nhóm kiểm toán thường tìm một con đường ít áp lực mùa vụ hơn và tận dụng được kinh nghiệm làm việc với nhiều ngành, tích lũy qua nhiều năm. Năng lực đọc báo cáo tài chính và đánh giá hệ thống kiểm soát là vốn quý khi làm BA trong lĩnh vực tài chính.
3. Kiểm toán hệ thống thông tin
Kiểm toán viên mảng hệ thống thông tin gần với vai trò IT business analyst nhất, vì đã quen làm việc với phần mềm và dữ liệu. Nhóm này hiểu cách một hệ thống vận hành và cách kiểm soát rủi ro công nghệ, chỉ cần bổ sung kỹ thuật mô hình hóa yêu cầu là có thể đảm nhận vai trò IT BA. Đây là hướng chuyển ngành nhanh nhất trong ba nhóm.
Kiểm toán viên cần học gì để làm business analytics?
Kiểm toán viên cần bổ sung chủ yếu là kiến thức hệ thống và kỹ thuật mô hình hóa yêu cầu để làm business analytics vì đã có sẵn nền tảng phân tích và nghiệp vụ. Cụ thể hơn, dưới đây là 3 nhóm kỹ năng, kiến thức cần bổ sung thêm trước khi có quyết định chuyển hướng công việc:
- Kiến thức hệ thống và phần mềm: hiểu cách phần mềm, cơ sở dữ liệu và API vận hành để trao đổi với đội phát triển, phần này quan trọng với ai muốn làm IT BA.
- Kỹ thuật mô hình hóa yêu cầu: thành thạo use case, user story và sơ đồ quy trình BPMN để diễn tả yêu cầu theo chuẩn của nghề.
- Tư duy hướng giải pháp: chuyển từ góc đánh giá và tuân thủ của kiểm toán sang góc thiết kế và đề xuất giải pháp của business analyst.
Khoảng trống lớn nhất về mặt tư duy là sự dịch chuyển từ vai trò đánh giá sang vai trò kiến tạo. Kiểm toán viên quen soi xét một hệ thống đã có, còn business analyst tham gia thiết kế hệ thống mới, nên cần tập thói quen đặt câu hỏi hướng tới giải pháp. Học business analytics bài bản qua một khóa hoặc chương trình có mentor đồng hành sẽ rút ngắn quá trình chuyển đổi này.
Nên học business analytics ở đâu?
Chương trình Thạc sĩ chuyên nghiệp về Phân tích Kinh doanh và Chuyển đổi số (PM-BADT) của Trường Quản lý SOM thuộc Viện Công nghệ Châu Á (AIT) phù hợp với kiểm toán viên muốn tận dụng nền tài chính để tiến sang vai trò phân tích và tư vấn. Chương trình được thiết kế để phù hợp với người đi làm và phát triển tại Việt Nam:
- Bằng quốc tế được công nhận: văn bằng do AIT cấp, được Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam công nhận.
- Hoàn thành trong 1 năm tại Việt Nam: lớp học ngoài giờ hành chính và cuối tuần tại TP Hồ Chí Minh và Hà Nội.
- Thiên về ứng dụng và ra quyết định: nội dung tập trung cho vai trò quản lý và tư vấn, giảm yêu cầu lập trình chuyên sâu.
- Học phí niêm yết rõ ràng: 313.622.530 VND (11.890 USD) cho lộ trình học tại Việt Nam.
→ Xem thêm tại: Thạc sĩ phân tích kinh doanh: học gì, trường nào, ai nên học?
Nếu bạn đang là kiểm toán viên và cân nhắc mở rộng sang nghề phân tích, chúng tôi sẵn sàng tư vấn lộ trình phù hợp với nền tảng và mục tiêu của bạn. Đăng ký tư vấn tại trang chương trình PM-BADT hoặc gọi hotline 098 360 4487.