Trước đây, lợi thế của nhân sự tài chính thường đến từ các chứng chỉ như CFA, FRM hay ACCA. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của tài chính bền vững, ESG đang nổi lên như một kỹ năng bổ trợ quan trọng, được nhiều ngân hàng, quỹ đầu tư và doanh nghiệp đánh giá cao. Không thay thế các chứng chỉ chuyên môn, ESG giúp người học bắt kịp xu hướng của thị trường, mở rộng cơ hội nghề nghiệp và gia tăng lợi thế cạnh tranh.
Đây cũng là lý do ESG được nhiều người xem là một “chứng chỉ thăng tiến” trong ngành tài chính. Cụ thể thế nào, cùng SOM tham khảo trong bài viết sau!
Tiêu chuẩn ESG là gì?
ESG là viết tắt của Environmental (Môi trường), Social (Xã hội) và Governance (Quản trị doanh nghiệp). Đây là bộ tiêu chí được sử dụng để đánh giá mức độ phát triển bền vững của một doanh nghiệp, bên cạnh các chỉ số tài chính truyền thống
Đây là bộ tiêu chí được sử dụng để đánh giá mức độ phát triển bền vững của một doanh nghiệp, bên cạnh các chỉ số tài chính truyền thống.
Nói một cách đơn giản, ESG không chỉ quan tâm đến việc doanh nghiệp kiếm được bao nhiêu tiền, mà còn quan tâm đến cách doanh nghiệp tạo ra lợi nhuận đó.
Ví dụ, hai công ty có lợi nhuận tương đương nhau. Tuy nhiên, một công ty thường xuyên gây ô nhiễm môi trường, đối xử không công bằng với nhân viên và thiếu minh bạch trong quản trị. Công ty còn lại đầu tư vào công nghệ xanh, đảm bảo quyền lợi người lao động và công khai thông tin với cổ đông. Trong trường hợp này, công ty thứ hai sẽ được đánh giá cao hơn theo tiêu chí ESG.
Đầu tư ESG là gì?
Đầu tư ESG là phương pháp đầu tư kết hợp giữa hiệu quả tài chính và các yếu tố phát triển bền vững. Bởi lẽ, ngoài việc phân tích doanh thu, lợi nhuận hay triển vọng tăng trưởng, nhà đầu tư còn xem xét:
- Doanh nghiệp có bảo vệ môi trường hay không?
- Doanh nghiệp có đối xử tốt với nhân viên và cộng đồng không?
- Ban lãnh đạo có minh bạch và tuân thủ pháp luật không?
Đầu tư theo ESG vì thế không chỉ hướng đến lợi nhuận mà còn đánh giá khả năng phát triển bền vững trong dài hạn. Mục tiêu của đầu tư ESG là tìm kiếm những doanh nghiệp có khả năng phát triển ổn định trong dài hạn, đồng thời hạn chế các rủi ro về môi trường, xã hội và quản trị. Nhiều nghiên cứu cho thấy những doanh nghiệp có chiến lược ESG tốt thường giảm được rủi ro, tạo dựng uy tín với khách hàng và nhà đầu tư, đồng thời có nhiều cơ hội tăng trưởng ổn định hơn.
→ 8 điều cần biết khi đầu tư ESG
Mức độ quan trọng của ESG trong ngành tài chính
Các tiêu chuẩn ESG đang dần trở thành một tiêu chí quan trọng trong lĩnh vực tài chính khi ngày càng nhiều nhà đầu tư, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhận ra rằng lợi nhuận không phải là yếu tố duy nhất quyết định giá trị của một khoản đầu tư. Một doanh nghiệp có chiến lược phát triển bền vững thường có khả năng ứng phó tốt hơn với các rủi ro trong tương lai và duy trì tăng trưởng ổn định trong dài hạn.
1. Nhà đầu tư ngày càng ưu tiên doanh nghiệp có ESG tốt
Trước đây, các quyết định đầu tư chủ yếu dựa trên các chỉ số tài chính như doanh thu, lợi nhuận hay tốc độ tăng trưởng. Tuy nhiên, xu hướng này đang thay đổi khi nhiều nhà đầu tư bắt đầu xem ESG là một phần quan trọng trong quá trình đánh giá doanh nghiệp.
Lý do là các doanh nghiệp có ESG tốt thường minh bạch hơn, quản trị hiệu quả hơn và ít gặp phải các rủi ro liên quan đến môi trường, pháp lý hoặc danh tiếng. Điều này giúp nhà đầu tư yên tâm hơn khi đầu tư trong dài hạn.
2. Xu hướng tiêu dùng đang “dịch chuyển”
Không chỉ nhà đầu tư, người tiêu dùng ngày nay cũng quan tâm nhiều hơn đến trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Họ có xu hướng ưu tiên những thương hiệu thân thiện với môi trường, đối xử công bằng với người lao động và có hoạt động kinh doanh minh bạch.
Điều này khiến ESG không còn đơn thuần là một chiến lược đầu tư mà còn trở thành lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.
3. Thế hệ nhà đầu tư mới tập trung thúc đẩy xu hướng ESG
Sự thay đổi trong cơ cấu nhà đầu tư cũng góp phần thúc đẩy tiêu chuẩn ESG phát triển. Đặc biệt, thế hệ Millennials và Gen Z thường quan tâm nhiều hơn đến các vấn đề như biến đổi khí hậu, bình đẳng xã hội và phát triển bền vững.
Một khảo sát cho thấy 49% các triệu phú thuộc thế hệ Millennials cho biết họ cân nhắc các yếu tố xã hội khi đưa ra quyết định đầu tư. Điều này cho thấy ESG đang trở thành một tiêu chí quan trọng đối với thế hệ nhà đầu tư tương lai.
4. Các quy định pháp lý ngày càng chặt chẽ
Bên cạnh nhu cầu từ thị trường, nhiều quốc gia cũng ban hành các quy định yêu cầu doanh nghiệp minh bạch hơn về các hoạt động liên quan đến môi trường, xã hội và quản trị.
Ví dụ, các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, giảm phát thải carbon hay công bố thông tin phát triển bền vững đang buộc doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn vào ESG để đáp ứng yêu cầu của cơ quan quản lý và nhà đầu tư.
5. Các tổ chức tài chính cũng đang thay đổi theo tiêu chuẩn ESG
Để đáp ứng nhu cầu của thị trường, nhiều ngân hàng, quỹ đầu tư và công ty quản lý tài sản đã phát triển các sản phẩm đầu tư tập trung vào ESG, đồng thời đưa các tiêu chí ESG vào quy trình lựa chọn doanh nghiệp. Điều này cũng khiến các doanh nghiệp phải chú trọng hơn đến chiến lược phát triển bền vững nếu muốn tiếp cận nguồn vốn và thu hút nhà đầu tư.
Lý do ESG là “chứng chỉ thăng tiến” cho ngành tài chính
Khi các quỹ đầu tư, ngân hàng và doanh nghiệp ngày càng đưa các tiêu chí ESG vào quy trình đầu tư, quản trị rủi ro và ra quyết định kinh doanh, nhu cầu tuyển dụng nhân sự có kiến thức về ESG cũng tăng lên đáng kể. Điều này khiến chứng chỉ ESG không chỉ là một chứng nhận về phát triển bền vững mà còn trở thành công cụ giúp nhân sự tài chính nâng cao năng lực chuyên môn và gia tăng lợi thế cạnh tranh trên thị trường lao động.
Cụ thể, những lý do chính khiến ESG được xem là một bảo chứng sự nghiệp gồm:
- Phù hợp với xu hướng phát triển của ngành tài chính: Đầu tư bền vững và tài chính xanh đang trở thành xu hướng toàn cầu. Các tổ chức tài chính cần nhân sự có khả năng đánh giá rủi ro và cơ hội đầu tư dưới góc độ ESG, thay vì chỉ dựa trên các chỉ số tài chính truyền thống.
- Mở rộng phạm vi nghề nghiệp: Kiến thức ESG không chỉ dành cho ESG Analyst mà còn được ứng dụng ở nhiều vị trí như phân tích đầu tư, quản lý danh mục, quản trị rủi ro, ngân hàng đầu tư, tư vấn tài chính, kiểm toán, kế toán và tuân thủ. Nhờ vậy, người học có thêm lựa chọn nghề nghiệp hoặc chuyển sang những lĩnh vực đang có nhu cầu cao.
- Tạo lợi thế khi tuyển dụng và thăng tiến: Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp tích hợp ESG vào hoạt động kinh doanh, ứng viên có chứng chỉ ESG thường được đánh giá cao hơn vì sở hữu kiến thức đáp ứng nhu cầu mới của thị trường. Đây cũng là yếu tố giúp nhân sự đảm nhận các dự án về đầu tư bền vững, quản trị rủi ro hoặc báo cáo ESG – những lĩnh vực đang được doanh nghiệp ưu tiên phát triển.
- Bổ trợ cho các chứng chỉ chuyên môn khác: ESG không thay thế CFA, FRM hay ACCA mà giúp mở rộng góc nhìn của các chuyên gia tài chính. Nếu các chứng chỉ truyền thống tập trung vào phân tích tài chính và quản trị rủi ro, ESG bổ sung khả năng đánh giá các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị có thể ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh và giá trị doanh nghiệp trong dài hạn.
Chính vì vậy, nhiều chuyên gia xem ESG là một trong những chứng chỉ giúp nhân sự tài chính bắt kịp xu hướng của ngành, gia tăng giá trị chuyên môn và tạo lợi thế cho quá trình phát triển sự nghiệp.
Những nghề nghiệp nào trong lĩnh vực tài chính được hưởng lợi từ chứng chỉ ESG?
ESG không chỉ dành cho ESG Analyst hay những người làm về phát triển bền vững. Khi các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị được tích hợp vào hoạt động đầu tư và quản trị doanh nghiệp, kiến thức ESG đã trở thành lợi thế ở nhiều vị trí khác nhau trong ngành tài chính.
- ESG Analyst (Chuyên viên phân tích ESG): Đây là vị trí được hưởng lợi trực tiếp nhất từ chứng chỉ ESG. Công việc của ESG Analyst là thu thập và phân tích dữ liệu ESG để đánh giá mức độ bền vững của doanh nghiệp, từ đó hỗ trợ các quyết định đầu tư hoặc tư vấn chiến lược. Hiện tại, nhu cầu tuyển dụng ESG Analyst đang tăng nhanh tại các ngân hàng, quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản cũng như các tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc (UN) hay Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
- Chuyên viên tư vấn tài chính (Financial Consultant): Các công ty tư vấn và kiểm toán ngày càng phải hỗ trợ khách hàng xây dựng chiến lược phát triển bền vững và đáp ứng các quy định về ESG. Nhân sự có kiến thức ESG có thể tư vấn cho doanh nghiệp về mục tiêu giảm phát thải, xây dựng hệ thống đo lường ESG, công bố thông tin cũng như đáp ứng các yêu cầu pháp lý liên quan.
- Chuyên viên trái phiếu xanh (Green Bond Specialist): Khi nhu cầu huy động vốn cho các dự án năng lượng sạch và phát triển bền vững ngày càng tăng, thị trường Green Bond cũng phát triển mạnh. Các chuyên viên có kiến thức ESG sẽ tham gia đánh giá dự án, cấu trúc sản phẩm và đảm bảo nguồn vốn được sử dụng đúng mục tiêu phát triển bền vững.
- Quản lý danh mục đầu tư (Portfolio Manager): Đối với Portfolio Manager, ESG giúp mở rộng tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp đầu tư. Thay vì chỉ xem xét hiệu quả tài chính, nhà quản lý danh mục còn đánh giá khả năng quản trị, trách nhiệm xã hội và các rủi ro môi trường để xây dựng danh mục đầu tư bền vững hơn.
- Chuyên viên tư vấn đầu tư (Financial Advisor): Nhà đầu tư cá nhân và khách hàng có giá trị tài sản lớn ngày càng quan tâm đến các sản phẩm đầu tư bền vững. Do đó, Financial Advisor có kiến thức ESG sẽ dễ dàng tư vấn và thiết kế danh mục đầu tư phù hợp với nhu cầu của khách hàng, đồng thời tạo dựng mối quan hệ lâu dài hơn.
- Chuyên gia định phí bảo hiểm (Actuary): Biến đổi khí hậu khiến các rủi ro thiên tai ngày càng khó dự đoán, buộc các công ty bảo hiểm phải điều chỉnh mô hình định phí. Kiến thức ESG giúp các Actuary đánh giá tốt hơn các rủi ro liên quan đến khí hậu và xây dựng các mô hình định giá phù hợp.
- Quản lý quỹ hưu trí (Pension Fund Trustee): Các quỹ hưu trí hiện phải công bố chiến lược đầu tư ESG và đánh giá mức độ ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến danh mục đầu tư. Điều này khiến ESG trở thành một kỹ năng quan trọng đối với đội ngũ quản lý quỹ và các chuyên gia đầu tư.
- Chuyên viên quản trị rủi ro (Risk Management): Quản trị rủi ro không còn chỉ tập trung vào rủi ro tài chính mà còn phải xem xét các rủi ro liên quan đến môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp. Nhân sự có kiến thức ESG sẽ tham gia xây dựng khung quản trị rủi ro, hệ thống kiểm soát nội bộ và các báo cáo công bố thông tin theo tiêu chuẩn ESG.
- Data Science & Analytics: Một trong những thách thức lớn của ESG là thu thập và phân tích dữ liệu phi tài chính. Các chuyên gia phân tích dữ liệu đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng mô hình đánh giá ESG, xử lý dữ liệu lớn và hỗ trợ doanh nghiệp hoặc quỹ đầu tư đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu.
- Kế toán, kiểm toán và tuân thủ: Việc lập báo cáo ESG đang trở thành yêu cầu bắt buộc tại nhiều quốc gia và doanh nghiệp. Vì vậy, kế toán, kiểm toán viên và chuyên viên tuân thủ có hiểu biết về ESG sẽ có nhiều cơ hội tham gia vào các dự án báo cáo phát triển bền vững, kiểm toán ESG và đảm bảo doanh nghiệp đáp ứng các quy định mới.
→ Tìm hiểu thêm: Ngành nào nên học ESG để mở rộng con đường thăng tiến tương lai?
Học ESG ở đâu tại Việt Nam
Cùng với sự phát triển của ESG, ngày càng có nhiều chương trình đào tạo được triển khai tại Việt Nam nhằm đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và nhân sự trong lĩnh vực tài chính, quản trị và phát triển bền vững. Trong số đó, School of Management – Asian Institute of Technology (SOM AIT) là một trong những đơn vị đào tạo ESG theo chuẩn quốc tế, với lộ trình từ kiến thức nền tảng đến chuyên sâu.
1. Khóa đào tạo ESG ngắn hạn
Khóa học ngắn hạn ESG tại SOM được thiết kế dành cho những người mới bắt đầu hoặc các nhà quản lý muốn nhanh chóng cập nhật kiến thức về ESG. Chương trình cung cấp cái nhìn tổng quan về các xu hướng ESG tại Việt Nam và trên thế giới, hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng lộ trình triển khai ESG, quản trị bền vững, quản lý rủi ro chuỗi cung ứng, báo cáo ESG và tín chỉ carbon.
Khóa học có thời lượng ngắn, tập trung vào tính ứng dụng với nhiều tình huống thực tế, phù hợp cho lãnh đạo doanh nghiệp, chuyên viên tài chính, quản trị rủi ro, kiểm toán, tuân thủ và những người đang tìm hiểu về ESG.
2. Chương trình Thạc sĩ chuyên nghiệp ESG
Đối với những người muốn theo đuổi ESG như một hướng phát triển nghề nghiệp lâu dài, SOM AIT cung cấp chương trình Thạc sĩ chuyên nghiệp về Môi trường, Xã hội và Quản trị (PM-ESG) – chương trình thạc sĩ quốc tế về ESG đầu tiên tại Việt Nam.
Chương trình kéo dài 1 năm, giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh và được xây dựng theo định hướng ứng dụng. Nội dung học bao gồm quản trị doanh nghiệp, quản trị rủi ro chuỗi giá trị, quản lý môi trường và biến đổi khí hậu, đầu tư ESG, tài chính khí hậu, đổi mới sáng tạo và hoạch định chiến lược phát triển bền vững.
Một trong những điểm nổi bật của chương trình là đội ngũ giảng viên đến từ các doanh nghiệp và tổ chức quốc tế, nhiều người đang giữ các vị trí lãnh đạo về ESG tại các tập đoàn toàn cầu. Bằng cấp do Asian Institute of Technology (AIT) cấp có giá trị quốc tế và được công nhận tại Việt Nam, phù hợp với những người muốn phát triển sự nghiệp trong lĩnh vực ESG, tài chính bền vững và quản trị doanh nghiệp.
→ Có thể bạn quan tâm: Học ESG ở đâu tốt tại Việt Nam?
ESG không còn là một xu hướng nhất thời mà đang trở thành một phần quan trọng của ngành tài chính hiện đại. Khi các tổ chức tài chính và doanh nghiệp ngày càng chú trọng đến đầu tư bền vững, quản trị rủi ro và minh bạch thông tin, kiến thức ESG cũng trở thành lợi thế giúp nhân sự nâng cao năng lực chuyên môn và mở rộng cơ hội nghề nghiệp.
Nếu bạn đang làm việc trong lĩnh vực tài chính, đầu tư, ngân hàng, kiểm toán hay quản trị doanh nghiệp, việc trang bị kiến thức và chứng chỉ ESG ngay từ bây giờ sẽ giúp bạn bắt kịp xu hướng của thị trường và tạo nền tảng cho sự phát triển nghề nghiệp trong dài hạn.